Actiepunten
Volkshuisvestingsprogramma: samen werken aan goed en betaalbaar wonen
Op basis van de Lokale Woonagenda 2022–2026 en de Actualisatie Woondeal Twente 2025–2030 blijven we ons inzetten op de realisatie van grotere nieuwbouwprojecten. Daarbij maken we optimaal gebruik van beschikbare Rijksmiddelen, zoals de Realisatiestimuleringsmiddelen en de regeling Woningbouw op Korte Termijn (WoKT), om de voortgang te borgen. Het in 2026 op te stellen Volkshuisvestingsprogramma (voorheen de Lokale Woonagenda) vormt het kader voor ons beleid op het gebied van betaalbaarheid, beschikbaarheid en kwaliteit.
Samen met inwoners en partners blijven we bouwen aan een toekomstbestendige woningmarkt. De druk op met name de sociale huurmarkt is onverminderd hoog: het tekort aan betaalbare woningen neemt toe, de vraag groeit en de doorstroming blijft achter. Voldoende en harde plancapaciteit blijft daarom essentieel om het woningtekort structureel te verkleinen. Tegelijkertijd werken we aan de implementatie van nieuwe wet- en regelgeving, benutten we kansen zoals woningdelen, woningsplitsing en transformatie, en is er steeds meer aandacht voor kwetsbare doelgroepen en toekomstgericht bouwen.
Belangrijke ontwikkelingen en initiatieven in 2027
- Veranderende wet- en regelgeving en regionale samenwerking
De Wet versterking regie volkshuisvesting geeft gemeenten en provincies een nadrukkelijkere rol in het sturen op de woningbouwopgave en de verdeling van woonruimte. In 2026 stellen wij een verplicht volkshuisvestingsprogramma op, waarin ambities en concrete maatregelen worden vastgelegd op het gebied van betaalbaarheid, woningbouwprogrammering en de huisvesting van wettelijk aangewezen aandachtsgroepen door vaststelling van een huisvestingsverordening. Voor onze gemeente betekent dit dat wij onze lokale opgaven richting 2027 verder concretiseren en vertalen naar uitvoerbaar beleid, zodat dit in 2027 geïmplementeerd kan worden.
Regionaal werken wij samen met het Rijk, de provincie Overijssel en de Twentse gemeenten binnen de Actualisatie Woondeal Twente 2024–2030. Voor Wierden betekent dit een opgave van 1.080 woningen. Deze opgave sluit aan bij de Ruimtelijke Ontwikkelstrategie Twente, waarin wordt geanticipeerd op groei naar circa 30.000 inwoners en een uitbreiding van circa 2.500 woningen richting 2050.
In 2026 wordt gewerkt aan de voorbereiding en implementatie van de regionale urgentieverordening. De financiële gevolgen zijn nog niet bekend; kosten worden naar verwachting verdeeld op basis van inwonertal. Eventuele aanvullende budgetten die niet uit de middelen in het kader van de Wet versterking regie volkshuisvesting kunnen worden gedekt, worden via een separaat raadsvoorstel voorgelegd.
Eenmalige lasten 2027 € 50.000 (implementatie Wet versterking regie volkshuisvesting inclusief implementatie huisvestingsverordening)
- Stimuleringsfonds Volkshuisvesting gemeente Wierden
Met de aanstaande inwerkingtreding van de Wet Versterking Regie Volkshuisvesting worden gemeenten verplicht te sturen op een evenwichtige woningbouwprogrammering volgens de 30-40-30-verdeling (sociale huur, middensegment en vrije sector). Met name de realisatie van woningen in het betaalbare segment vraagt om extra inzet, omdat deze categorie financieel vaak onder druk staat. Het Rijk heeft hiervoor een zogenoemde Realisatiestimulans opgezet, waarvoor begin 2026 een eerste aanvraag is ingediend. De bijdrage vanuit de realisatiestimulans bedraagt € 7000 per woning. In 2026 verwachten we een bijdrage van € 91.000 (over betaalbare woningen 2025). De bijdrage die we in 2027 (betaalbare woningen 2026) ontvangen is nog niet bekend.
Om als gemeente effectief te kunnen sturen op het realiseren van betaalbare woningen, wordt voorgesteld een Stimuleringsfonds Volkshuisvesting gemeente Wierden in te richten. Dit fonds met het karakter van een reserve biedt de mogelijkheid om woningbouwprojecten die dreigen te stagneren vlot te trekken. Daarmee wordt geprobeerd de voortgang van projecten te versnellen en wordt voorkomen dat geplande woningbouw vertraging oploopt of uitvalt.
Er wordt voorgesteld om de rijksbijdragen voor de gerealiseerde woningen aan te wenden voor een nog op te richten Stimuleringsfonds Volkshuisvesting.
De raad ontvangt in 2026 een voorstel voor het oprichten van het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting en de daarbij behorende beleidsregels.
Met deze inzet geeft de gemeente Wierden een aanzet voor de invulling van haar regierol en creëert zij een concreet instrument om de realisatie van woningen in het betaalbare segment te stimuleren en te waarborgen.
- Ondersteuning van starters: Startersleningen
Voor 2027 is het niet voorzien om extra middelen te storten in het revolverend fonds bij SVn (Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse Gemeenten) voor het verstrekken van startersleningen. De verwachting is dat het aantal opgeleverde betaalbare woningen beperkt blijft, waardoor ook het aantal aanvragen lager zal zijn. Mocht aanvulling van het fonds toch noodzakelijk blijken, dan gebeurt dit via een separaat raadsvoorstel. Bij de begroting 2027 en eventueel de NMB 2028-2031 wordt opnieuw bezien of een aanvullende storting wenselijk is.
- Samenwerking woningcorporatie Reggewoon en SHWE
Eind 2025 zijn met Reggewoon en SHWE 2-jarige afspraken ondertekend op de speerpunten van de Lokale Woonagenda. Deze zien onder meer toe op nieuwbouw op locaties zoals Klumpershoek en Hoge Hexel, een pilot om kwetsbare woningzoekenden meer kansen te bieden via woninghuren.nl en samenwerking rondom de regionale huisvestingsverordening. Komend jaar verkennen we gezamenlijk de verdere uitwerking van toekomstgericht (ver)bouwen en structureel overleg over ontwikkellocaties. Voor deze samenwerking wordt geen specifiek budget gevraagd, wel wordt hiervoor ambtelijke capaciteit en/of inhuur ingezet.
- Woningmarktonderzoek 2028
Volgend aan de prestatie afspraken met woningcorporatie Reggewoon en de huurdersorganisatie SHWE, zullen we het woningmarktonderzoek 2025 in 2028 herhalen om zo opnieuw een actueel beeld van de lokale behoefte te krijgen.
Eenmalige lasten 2028 € 20.000
Met deze gezamenlijke inspanningen blijft de gemeente Wierden zich inzetten voor een toekomstbestendige, betaalbare en leefbare woonomgeving voor alle inwoners.