Toekomstgerichte en toegankelijke gemeente voor inwoners en ondernemers

 Actiepunten

Verhogen klanttevredenheid inwoners en ondernemers:
We blijven inzetten op een verdere professionaliseren van onze dienstverlening. Zowel fysiek als digitaal streven we naar een persoonlijke benadering, met maatwerk en begrijpelijke communicatie:

• Blijven doorontwikkelen van het KCC;
• Verbeteren online dienstverlening. Naast het aanbieden van diensten ook focus op bewustwording en het meenemen van inwoners in de online dienstverlening;
• Inzet met nieuwe (interne) communicatiekanalen gericht op sneller en effectiever communiceren;
• Project 'Duidelijke taal':

Uitvoering Routekaart Samenlevingsgericht besturen
Op 1 april 2025 is de Routekaart voor Samenlevingsgericht Besturen door de raad vastgesteld. De Routekaart geeft structuur en prioriteit aan onze ambities op het gebied van bestuurlijke ontwikkeling. Onder deze routekaart vallen ook de projecten en opgaven die we al doen, zoals de Kindergemeenteraad het professionaliseren van inwonersparticipatie. Ook nieuwe opgaven zijn mogelijk in beeld, zoals het verbeteren van het samenspel tussen raad, college, organisatie en samenleving.

• Uitvoering Routekaart waaronder een evaluatie en waar nodig bijstelling van de Inspraak- en participatieverordening en bijbehorende handreiking;
• In het bijzonder hebben we aandacht voor het Handvest Overheid-Burger. Dit betrekken bij een evaluatie van de routekaart.

Blijven inzetten op dienstverlening
We blijven inzetten op verdere professionalisering van de dienstverlening, met zowel fysiek als digitaal een persoonlijke, op maat gemaakte en begrijpelijke benadering.

We ontwikkelen het KCC verder door en verbeteren de online dienstverlening, waarbij naast het aanbieden van diensten ook aandacht is voor bewustwording en het meenemen van inwoners in het gebruik ervan. Zet daarnaast nieuwe interne communicatiekanalen in om sneller en effectiever te communiceren.

Toegankelijke Communicatie
Recente ontwikkelingen hebben aanleiding gegeven om de communicatieaanpak te herzien en te verbeteren. De belangrijkste factoren hierbij zijn:

• De opkomst en ontwikkelingen op het gebied van AI;
• Toegankelijke overheid.

Acties

• Huisstijlhandboek is opgesteld en wordt verder geïmplementeerd in de organisatie (sjablonen/taalniveau/uniformiteit);
• Inzet van slimme tools om communicatie te verbeteren en doelgroepen beter te bereiken;
• Evaluatie en toetsing binnen functioneel beheer (aanvraagprocessen/communicatie verbeteren);
• We richten ons niet alleen op wát we communiceren, maar vooral op hoe we dit structureel kunnen borgen in onze processen. (functioneel beheer) Met gebruikersgroepen vinden evaluaties plaats over dienstverlening/communicatie.

Blijven inzetten op inwonersparticipatie

• Aanbevelingen uit het onderzoek van de Rekenkamer Wierden over inwonersparticipatie van 14 januari 2026 uitvoeren;
• Inspraak- en participatieverordening en Handreiking evalueren en actualiseren;

• Wijkgericht werken verder uitbreiden en sociaal, veiligheid, gezondheid en ruimte gebiedsgericht met elkaar verbinden;
• Samenwerking met buurtschappen en plaatselijke belangen verstevigen, met heldere afspraken en vaste contactlijnen;
• Verkennen mogelijkheid en wenselijkheid wijkraden kernen Wierden en Enter.

• Participatie- en communicatieplannen standaard inzetten, zodat vooraf duidelijk is wat de invloedruimte is, hoe het proces loopt en hoe communicatie en terugkoppeling plaatsvinden;
• Right to Challenge verder ontwikkelen met duidelijke kaders, begeleiding en voldoende procesmiddelen, zodat inwoners taken kunnen overnemen (o.a. groen);
• Digitale participatietools verkennen en toepassen waar passend, met blijvende aandacht voor inclusie, privacy/AVG en toegankelijkheid;
• Project Start Ups (PSU) organiseren om inwonersparticipatie en projectmatig werken beter af te stemmen.

Implementatie Omgevingswet
De Omgevingswet is en blijft op gebied van dienstverlening, informatiemanagement en automatisering een enorme uitdaging voor onze gemeente. De gemeente krijgt daarbij ook te maken met geheel nieuwe taken/functies, zoals het maken van toepasbare regels en het annoteren van juridische regels. Het maken van (voor de inwoners begrijpelijke) vragenbomen voor het opstellen van toepasbare (juridische) regels blijkt een ingewikkelde en arbeidsintensieve taak. Dit alles is nodig om de digitale dienstverlening op het niveau te brengen zoals beoogd door de nieuwe wet. Het omgevingsplan is één van de instrumenten uit de Omgevingswet. Het omgevingsplan bevat de regels over hoe met de fysieke leefomgeving wordt omgegaan en is het toetsingskader voor omgevingsvergunningen. Daarmee is het een wettelijk verplicht onderdeel. Om tot dit definitieve omgevingsplan te komen heeft de gemeente wettelijk gezien tot 2032 de tijd. De periode om tot het definitieve omgevingsplan te komen wordt transitiefase genoemd. In die periode werken we met een tijdelijk omgevingsplan, dat bestaat uit voormalige bestemmingsplannen, de bruidsschat (regels vanuit het Rijk) en enkele verordeningen. Daarnaast staan in deze fase ook nog de overige lokale verordeningen met regels over de fysieke leefomgeving. Andere instrumenten voor gemeenten uit de Omgevingswet zijn de omgevingsvisie en programma’s. De omgevingsvisie is een strategische visie voor de lange termijn voor de gehele fysieke leefomgeving. Een omgevingsvisie gaat in op de samenhang tussen ruimte, water, milieu, natuur, landschap, verkeer en vervoer, infrastructuur en cultureel erfgoed. Gemeenten moest deze voor 2027 hebben vastgesteld en is dat is inmiddels ook gebeurd. Het programma is een flexibel instrument dat de overheid kan inzetten voor uitwerking, doorwerking of uitvoering van beleid. De wet kent verplichte en vrijwillige programma’s. Verplichte programma’s voor onze gemeente zijn het Warmteprogramma (vaststelling uiterlijk 31 december 2027) en het Volkshuisvestingsprogramma (uiterste datum voor vaststelling nog niet bekend).

Gedurende de transitiefase van het omgevingsplan, die tot 2032 loopt, is extra inzet van Wierdense collega’s en externe expertise noodzakelijk en zijn ook extra middelen benodigd bovenop de kosten voor het reguliere werk waarvan de continuïteit geborgd moet blijven. Voor de extra inzet en externe expertise, maar ook benodigde onderzoeken is in voorgaande jaren al budget gevraagd en beschikbaar gesteld. Met de huidige inzichten is € 225.000,- nodig voor de eenmalige kosten die we moeten maken om de verdere implementatie in 2027 goed door te voeren in de organisatie en voldoende capaciteit vrij te maken voor het opstellen van het definitieve omgevingsplan en het opstellen van toepasbare regels (meerjarige trajecten). Capaciteit kan beschikbaar worden gesteld door (a) eigen medewerkers vrij te maken (en daarom voor de uitvoering reguliere werkzaamheden in te huren), (b ) specifieke deskundigheid in te huren of (c) een combinatie van beide. Daarnaast zullen we eventueel kosten gaan maken voor het laten uitvoeren van ruimtelijke/milieuonderzoeken (vergelijk dit met het maken de (digitale) bestemmingsplannen zoals dat in het verleden gebeurde). Op basis van het transitieplan naar een definitief omgevingsplan en de inzichten die tot nu toe zijn en worden opgedaan, zal voor de jaren 2028 en verder elk jaar opnieuw een inschatting gemaakt worden van de benodigde middelen voor dat jaar. Hierbij moet in ieder geval wederom worden gedacht aan een budget voor de inhuur van externen om eigen medewerkers vrij te maken.

Naast het opstellen van de verplichte programma’s, is ook gestart met de eerste voorbereidingen voor het opstellen van vrijwillige programma’s (zoals aangegeven in de vastgestelde omgevingsvisie). Dit vraagt extra capaciteit van de eigen medewerkers, ook omdat het een nieuw instrument gaat. Om de reguliere werkzaamheden en dienstverlening te kunnen continueren is inhuur wenselijk. Geschat wordt dat hiervoor € 50.000,- nodig is voor 2027. Voor de jaren 2028 en verder zal ook hiervoor elk jaar opnieuw een inschatting worden gemaakt van de benodigde middelen voor dat jaar. Hierbij moet in ieder geval worden gedacht aan een budget voor de inhuur van externen om eigen medewerkers vrij te maken.  

Eenmalige lasten 2027: € 275.000.

Omgevingsvisie
De omgevingsvisie is een dynamisch document dat periodiek geactualiseerd moet worden. De timing van deze actualisaties is afhankelijk van ontwikkelingen welke er spelen.