Ontwikkeling jeugd

 Actiepunten

Opgroeien Kansrijke Omgeving (OKO)
Het Trimbos Instituut begeleidt gemeenten bij het opzetten en implementeren van OKO. Om dit goed te kunnen borgen en langer te werken aan de gewenste gedragsverandering wordt geadviseerd om het programma voor ten minste vier jaar aan te gaan. Vanwege financiële onzekerheden is er in eerste instantie door de gemeente Wierden voor gekozen om te starten voor 3 jaar. Na 2 jaar vindt evaluatie plaats van de opbrengst van en het draagvlak voor het uitvoeren van OKO tot dan toe. Daarna vindt een besluit plaats over het vervolg.
Praktische uitvoering vindt vanaf 2026 plaats onder leiding van een lokale projectleider en door inzet van de kennis van OKO door het Trimbos instituut, van te organiseren activiteiten en van een extra gezondheidsmonitor jeugd uit te voeren door de GGD in 2028. In 2026 is de projectleider via Twentse Koers ingezet, waardoor hier voor de gemeente Wierden geen extra kosten aan verbonden zijn. Of dit na 2026 ook nog kan is nog niet duidelijk, omdat er regionaal nog afspraken moeten worden gemaakt over het vervolg op Twentse Koers vanaf 2027. In 2027 gaan we uit van bekostiging van de projectleider OKO door Wierden. Als Twentse Koers vanaf 2027 wordt voortgezet kunnen de kosten over dat jaar lager uitvallen.
Inzet aanpak OKO, lokale projectleider en een extra gezondheidsmonitor in 2028.
Eenmalige lasten 2027: € 71.000
Eenmalige lasten 2028: € 85.000

Preventieve Pilots =innovatie subsidie en doorgaande leerlijn
Om meerjarige preventie lokale pilots op scholen en kinderopvang te kunnen opstarten, is hier in de Nota Meerjarenbeleid 2026-2029 en in de begroting 2026 geld voor beschikbaar gesteld. Voor 2026 en 2027 is er een subsidieregeling opgesteld waar scholen en kinderopvangorganisaties gebruik van kunnen maken om met innovatie initiatieven aan de slag te gaan binnen hun school/kinderopvangorganisatie. De subsidieregeling staat voor 2026 nog open en op het moment van schrijven zijn er zes aanvragen gedaan. Het doel van deze subsidieregeling is om jeugdhulpcijfers in de toekomst te laten dalen.

Daarnaast biedt de pilot doorgaande leerlijn tussen het voorschoolse en het onderwijs veelbelovende eerste resultaten. Deze aanpak zorgt voor een soepele start van kinderen in het basisonderwijs en het voorkomen of verminderen van achterstanden. De succesvolle aanpak is sinds het schooljaar 2025-2026 naar de gehele gemeente uitgebreid. Hierdoor kunnen meer kinderen profiteren van vroegtijdige ondersteuning en wordt de kansengelijkheid vergroot, zodat ieder kind een eerlijke start krijgt. Het Samenwerkingsverband Twente Noord draagt in 2026 ook financieel bij aan deze pilot, vanaf 2027 doet het Samenwerkingsverband niet meer mee in pilots. Daarom wordt er een beroep gedaan op scholen om hierin mee te financieren. Schoolbesturen hebben nog niet willen besluiten of zij vanaf het schooljaar 2026-2027 hieraan mee kunnen en willen financieren.
Het advies is om (opnieuw) dezelfde financiële middelen beschikbaar te stellen voor het voortzetten van de pilot doorgaande leerlijn Wierden, uitbreiding van deze pilot naar de hele gemeente én voor nieuw op te starten pilots gericht op het ontwikkelen en implementeren van innovatieve ideeën binnen de kinderopvang en/of het onderwijs. De gemeente stelt hierbij duidelijke voorwaarden, waaronder de beoogde doelstellingen, het minimale bereik en de wijze van monitoring, om de effectiviteit en impact van het innovatiebudget te waarborgen.
Eenmalige lasten 2027 € 40.000, daarna P.M.

Prioritaire Agenda Jeugdzorg 2026-2032
Zoals onder trends en ontwikkelingen is toegelicht vormt de Prioritaire Agenda Jeugdzorg het gezamenlijke regionale kader waarmee de 14 Twentse gemeenten en SamenTwente/OZJT de komende jaren gericht en eenduidig sturen op een toekomstbestendig jeugdzorglandschap. De Prioritaire Agenda Jeugdzorg heeft als doel om de kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid van jeugdzorg duurzaam te verbeteren.
Er is voor de incidentele financiering in 2026 dekking beschikbaar binnen de begroting van SamenTwente. Voor de financiering vanaf 2027 niet. Daarvoor wordt een extra bijdrage gevraagd van gemeenten. Afgesproken is voor 2027 incidenteel financiering op te nemen in de begroting 2027 van SamenTwente. En gemeenten hebben in het Algemeen Bestuur SamenTwente op 14 januari 2026 de intentie uitgesproken om het bedrag vanaf 2028 structureel op te nemen in de begroting van SamenTwente.
Via een implementatieplan wordt de bijbehorende financiering vanaf 2027 juridisch, inhoudelijk en financieel nader uitgewerkt. Dit zal in Q3 aan het Algemeen Bestuur SamenTwente ter besluitvorming worden voorgelegd.

De structurele lasten omvatten de lasten die voortvloeien uit de duurzame inbedding van de verschillende activiteiten in de organisatie. Denk hierbij aan extra structurele bemensing, licenties, periodieke scholing, kwaliteit van data, monitoring en kwaliteitsborging. Er zijn expliciet afspraken gemaakt over evaluaties en monitoring. De lasten worden voor 2027 voor heel Twente ingeschat op € 1,4 miljoen. Dit betekent voor Wierden een incidentele extra bijdrage van ongeveer € 61.000,- in 2027. De incidentele kosten voor 2027 worden opgenomen in de programmabegroting 2027 van SamenTwente. Deze wordt aan de raad voorgelegd voor een zienswijze.
Bij de septembercirculaire 2025 hebben gemeenten extra geld ontvangen voor de tekorten in de jeugdzorg 2023 en 2024. Deze middelen hebben wij niet apart gereserveerd, maar zijn aan de algemene middelen toegevoegd. De dekking voor de incidentele bijdrage 2027 komt uit de eenmalige middelen in de algemene reserve. De eventuele structurele bijdrage vanaf 2028 wordt opgenomen in de programmabegroting 2028 van SamenTwente en wordt aan de raad voorgelegd voor een zienswijze. De financiële vertaling van deze programmabegroting voor Wierden wordt opgenomen in de begroting 2028.

Verklarende Analyse en inzet gedragswetenschapper
In de NMB 2026-2029 is voor 2026 en 2027 tijdelijke inzet van een gedragswetenschapper (GW-er) voor 12 uur per week gehonoreerd door de raad. Met ingang van 1 februari 2026 is de GW-er werkzaam binnen het toegangsteam. In de loop van 2026  wordt gemonitord of de inzet van 12 uur van de GW-er voldoende is om de VA’s uit te kunnen voeren en na evaluatie wordt in 2027 besloten over het al dan niet structureel invullen van deze aanpak.
Eenmalige lasten: € 57.500

Aanpak complexe echtscheidingen
Zoals we onder trends en ontwikkelingen beschreven werken we actief aan het beperken van de negatieve gevolgen van complexe echtscheidingen voor kinderen. Dit doen we o.a. door de inzet van een medewerker van Senzor. Uit een eerste evaluatie blijkt dat de inzet van Senzor door onze regisseurs als goed en sterk aanvullend wordt beoordeeld. Onze toegangsmedewerkers zijn blij met deze inzet. De inzet van Senzor loopt tot 31 augustus 2026. Voorjaar 2026 zal er een vervolg-evaluatie plaatsvinden, om een duidelijke advies te kunnen geven voor de voortzetting en eventuele borging van deze inzet. Vooralsnog vragen we voor 2027 eenmalig middelen voor voortzetting van de inzet van Senzor en voor materiële zaken ter ondersteuning van deze inzet (bv toegang tot een gespecialiseerde website).
Eenmalige lasten 2027: € 30.000

Jouw Ingebrachte Mentor (JIM-aanpak)
Om de JIM-aanpak goed uit te voeren is het van belang dat niet alleen professionals van de gemeente en zorgaanbieders met deze aanpak kunnen werken, maar bijvoorbeeld ook die van voorveldorganisaties. In 2026 onderzoeken we op welke manier we de uitvoering van de JIM-aanpak goed kunnen borgen en wat dit betekent voor de inzet van voorveldorganisaties. Structurele lasten 2027 e.v.: PM

Uitbreiding formatie regisseurs jeugd
Ontwikkeling in problematiek
In lijn met de Prioritaire Agenda Jeugdzorg en de overige trends en ontwikkelingen op jeugd, is het van belang om onze  lokale toegang te versterken. Het doel is om de zorg en ondersteuning voor jeugdigen dichter bij huis en laagdrempelig te organiseren, de hulpvraag integraal te benaderen waarbij de lokale toegang wordt versterkt en dient als centraal en vertrouwd aanspreekpunt. Wij constateren daarbij de afgelopen jaren een duidelijke verschuiving van enkelvoudige hulpvragen naar multiproblematiek:

• Combinatie van opvoedproblematiek, GGZ, schulden, huisvesting, LVB, schoolverzuim.
• Meerdere indicaties per jeugdige.
• Inzet van meerdere zorgaanbieders tegelijk.

Dit heeft gevolgen voor de inzet van onze huidige formatie: meer multidisciplinaire overleggen, meer evaluatiemomenten, meer regievoering, complexere besluitvorming en intensievere monitoring van veiligheid en ontwikkeling van jeugdigen.
De caseload per professional blijft numeriek vergelijkbaar, maar de zwaarte per dossier is significant toegenomen.

Ontwikkeling in werkwijzen
Zoals beschreven onder trends en ontwikkelingen krijgt de lokale toegang een steeds centralere rol in de begeleiding van jeugdigen. Daarbij moeten onze regisseurs anders gaan werken. Zij moeten zorgen voor de zorgvuldige uitvoering van de verklarende analyse, zijn verplicht om een gedragswetenschapper te betrekken bij complexe vraagstukken en zij zijn meer tijd kwijt aan complexe scheidingen, het gebruik maken van de inzet van de JIM en aan integrale afstemming en samenwerking. Dit verhoogt de complexiteit van het werk, maar deze werkwijze is noodzakelijk om de kwaliteit en effectiviteit van de jeugdhulp te waarborgen.

Inzet huidige formatie
De afgelopen periode zijn binnen het team Jeugd structureel minder uren ingezet dan wij
noodzakelijk achten om kwalitatief goede ondersteuning van jeugdigen te bieden. Hoewel wij ons maximaal hebben ingespannen om binnen de beschikbare capaciteit onze taken uit te voeren, merken wij dat dit ten koste gaat van de kwaliteit aan de voorkant van het proces. Wij willen nadrukkelijk inzetten op een gedegen en zorgvuldig onderzoek bij de start van ieder traject. Dit betekent onder andere:

• Voldoende tijd voor kindgesprekken, zodat de stem van het kind daadwerkelijk centraal staat.
• Het actief ophalen van informatie bij scholen en andere betrokken partners.
• Het voeren van uitgebreide gesprekken met ouders/verzorgers.
• Zorgvuldige analyse en afweging voordat een indicatie wordt afgegeven.
• Gevoerd onderzoek op basis van de verordening.
• Standaard evaluatie van de inzet van zorg.

In de huidige situatie zien wij dat tijdsdruk leidt tot het sneller inzetten van (zwaardere) indicaties, terwijl een grondiger onderzoek mogelijk tot lichtere, beter passende en duurzamere oplossingen zou kunnen leiden. Door aan de voorkant meer tijd te investeren, verwachten wij:

• Betere en beter onderbouwde besluiten.
• Meer passende ondersteuningstrajecten.
• Minder herindicaties en bijstellingen achteraf.
• Op langere termijn minder en lichtere inzet van individuele voorzieningen.
• Duurzamere resultaten voor kinderen en gezinnen.

Professionele verantwoordelijkheid
Daarbij komt dat professionals binnen het Team Jeugd verplicht geregistreerd zijn bij de Stichting Kwaliteitsregister Jeugd (SKJ). Daarmee vallen zij onder het geldende tuchtrecht. Dit betekent dat zij:

• Persoonlijk tuchtrechtelijk aanspreekbaar zijn op hun handelen.
• Besluiten zeer zorgvuldig moeten onderbouwen.
• Dossiervorming volledig en navolgbaar moeten vastleggen, waaronder risicotaxatie en onderbouwing van besluiten.
• Moeten werken volgens professionele standaarden en richtlijnen.
• Aantoonbaar zorgvuldig onderzoek moeten doen bij signalen van onveiligheid.
• Meer intervisie en afstemming nodig hebben met gedragswetenschapper.

De toename van complexe scheidingen, multiproblematiek en veiligheidsvraagstukken vergroot het risico op klachten en tuchtrechtelijke toetsing. Zorgvuldigheid, veiligheid en rechtmatigheid zijn daarmee geen vrijblijvende kwaliteitsambities, maar wettelijke en professionele verplichtingen.

Conclusie
Op basis van voorgaande en de onder "trends en ontwikkelingen" beschreven informatie concluderen we dat er extra formatie nodig is voor het team jeugd. Hiervoor hebben we een (voorlopige) inschatting gemaakt van de benodigde uitbreiding. De daadwerkelijk benodigde uren zullen in de loop van 2026 maar ook in 2027 zorgvuldig worden gemonitord. We verwachten een formatie-uitbreiding van 36 uur van regisseur toegang jeugd nodig te hebben. De gevraagde formatie-uitbreiding is geen wens tot groei, maar een noodzakelijke randvoorwaarde om onze wettelijke opdracht onder de Jeugdwet zorgvuldig en verantwoord uit te voeren. De structurele lasten hiervoor worden in hoofdstuk Bedrijfsvoering onder paragraaf Personeel opgenomen.

Doorstroompunt (DSP) subregio Almelo
Onder "trends en ontwikkelingen" hebben we geschetst dat het tekort op de begroting van het DSP deels het gevolg is van een aangepaste financieringssystematiek vanuit het Rijk. Het ingeschatte tekort voor 2027 is voor de hele subregio structureel € 43.000. Voor Wierden betekent dit een deel van 11 % van het totaalbedrag, nl. een bedrag van € 4.730.

Formatie regionale leerplichtambtenaar
In het verleden is besloten tot uitbreiding van de formatie voor regionale leerplichtambtenaar MBO met 0.83 fte, tot een totaal van 1.83 fte (stuurgroep sub-regio Almelo van 16 november 2023).  Financiering kon uit de toenmalige reserves. Een nader voorstel voor de komende jaren zou uitgewerkt worden. Door het uitvallen van de manager RMC/DSP heeft die verdere uitwerking en de financiële afhechting echter nooit plaatsgevonden. Wel is de formatie per 2024 uitgebreid met 0,83 fte (kosten ongeveer € 80.000). Als gevolg hiervan zijn de kosten van de formatie-uitbreiding in 2024, 2025 en 2026 door Almelo betaald. De noodzaak van de inzet van de huidige formatie LPA MBO is gebleken en wordt gedeeld.
Aan de stuurgroep zal worden voorgesteld om per 2027 dit bedrag te verdelen over de gemeenten binnen de sub-regio Almelo. Voor Wierden betekent dit een deel van 11 % van het totaalbedrag nl. € 8.800.

Het bestuurlijk overleg over het DSP moet nog besluiten nemen over bovenstaande voorstellen. Maar vooruitlopend daarop wordt voorgesteld om voor 2027 en volgende jaren het ontstane tekort structureel te compenseren.
Structurele lasten 2027 e.v.:  € 13.530

Integraal huisvestingsplan onderwijs (IHP)
De gemeenteraad heeft het IHP vastgesteld op 14 december 2021. Dit IHP schetst het ontwikkelperspectief voor lokale onderwijshuisvesting voor de langere termijn. De uitvoeringsagenda IHP is het eindresultaat van de technische beoordelingen van de schoolgebouwen (rapport HEVO), de strategische ambities van de schoolbesturen, de onderwijs visie en de duurzaamheids/energie-ambitie van de gemeente. Dit wordt zichtbaar in de indicatieve planning van het IHP over 16 jaar die in 4 fases is verdeeld. In de periode tot en met 2028 staan gepland: de realisatie van nieuwbouw Kindcentrum Enter, nieuwbouw voor de Widerode en renovatie van Het Laar en de Akkerwal. Op 28 november 2023 heeft het college hier de renovatie van de School met de Bijbel Notter Zuna aan toegevoegd, door de voor 2031 geplande renovatie naar voren te halen.

Actualisatie van het IHP
Zoals hiervoor en hierna geschetst is de uitvoering van fase 1 en 2 van het IHP in volle gang.
In 2024 is er een voortgangsverslag IHP opgesteld. Er dient een geactualiseerd IHP te komen waarbij met name de fases 3 en 4 worden uitgewerkt. Expertise op gebied van onderwijshuisvesting moet daarvoor worden ingehuurd.
Eenmalige lasten 2027: € 15.000

Reservering voor uitvoering IHP
Op basis van het coalitieprogramma is in de NMB 2024-2027 voorgesteld om binnen de beschikbare eenmalige middelen jaarlijks €500.000 te reserveren voor het uitvoeringsprogramma van het IHP. Daarnaast is bij de vaststelling van de jaarrekening 2023, besloten om € 5 miljoen van het jaarresultaat te storten in de reserve IHP.
De reserve IHP Onderwijs wordt ingezet ter dekking van deze investeringen. Dit verlaagt de totale kapitaallasten. Per elke € 500.000 worden de kapitaallasten € 25.000 lager bij lineaire afschrijving conform de Nota Vaste Activabeleid.
Daarom stellen wij u in deze NMB voor om deze lijn voort te zetten.
Eenmalige lasten reservering 2027 e.v. € 500.000

Daarnaast stellen wij u voor om een bedrag van € 7.972.300 vanuit de beschikbare algemene middelen te storten in de reserve IHP, waardoor de genoemde investeringen in schoolgebouwen in de jaren 2028 en 2029 en 2030 uit deze reserve kunnen worden gedekt. Dit levert een structurele besparing op voor die jaren.
Eenmalige lasten reservering 2027: € 7.972.300.

2027
Voorbereidingskrediet renovatie bouwdeel 1 en uitbreiding Akkerwal 2027: € 176.000 (10% van investering). Op basis van de leerlingenprognose 2026 heeft deze school recht op uitbreiding met 65 m2. Het gehanteerde bedrag is voor de renovatie gebaseerd op het prijspeil van de renovatie School met de Bijbel Notter Zuna (geïndexeerd) en de normbedragen van de VNG voor de uitbreiding.
Structurele lasten 2027 e.v.:  B.N.  

2028
In 2025 is er reeds een voorbereidingskrediet ad € 418.300 beschikbaar gesteld voor de nieuwbouw van Widerode.
Krediet nieuwbouw Widerode 2028: € 4.461.000 minus voorbereidingskrediet is € 4.043.000.
Obv leerlingenprognose 2026 en 203 leerlingen en normkosten VNG.
Structurele lasten 2028 e.v.: B.N. (ten laste van de reserve IHP).

2029
In 2026 is een voorbereidingskrediet ad € 386.000 voor de renovatie van Het Laar beschikbaar gesteld. Het krediet voor de renovatie van Het Laar in 2029 wordt geraamd op
€ 3.933.000 minus voorbereidingskrediet 2026 € 386.000 is € 3.547.000. De basis voor deze berekening is de leerlingenprognose 2026 en 179 leerlingen en prijspeil renovatie School met de Bijbel Notter Zuna.
Structurele lasten 2029 e.v: B.N. (ten laste van de reserve IHP).

2030
Krediet renovatie en uitbreiding Akkerwal 2030: € 1.760.000 minus voorbereidingskrediet 2027 € 176.000 is € 1.584.000.
Structurele lasten 2030 e.v.: B.N. (ten laste van de reserve IHP).

Leerlingenprognose 2025-2042
De Passie
Deze stijgt over een aantal jaren gezien met 135 leerlingen naar rond de 800 leerlingen. Hiervoor is een uitbreiding nodig van 810m². Het benodigde budget  wordt op dit moment geschat op € 3,3 tot 3,5 miljoen. Gezien de stand van de reserve IHP Onderwijs kan deze investering uit deze reserve worden gedekt.
Structurele lasten 2027 e.v: B.N. (ten laste van de reserve IHP).

Akkerwal
Uit de cijfers blijkt dat zij recht hebben op permanente uitbreiding met +/- 65 m² . Er zijn tijdelijke units nodig ter overbrugging van de periode tot permanente uitbreiding. Uitbreiding moet integraal worden bekeken omdat de Akkerwal voor 2030 (deels) voor renovatie staat opgenomen in het IHP. De krediet aanvraag voor de tijdelijke huisvesting vindt in 2026 nog plaats.